Toàn cảnh tọa đàm
Tham dự tọa đàm có PGS, TS. Nguyễn Ngọc Toàn, Viện trưởng Viện Kinh tế chính trị học; PGS, TS. Phạm Thị Túy, Phó Viện trưởng Viện Kinh tế chính trị học; TS. Tạ Thị Đoàn, giảng viên cao cấp Viện Kinh tế chính trị học; ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh; PGS, TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II; cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị, nhà khoa học, giảng viên của Học viện Chính trị khu vực II, Trường Đại học Tôn Đức Thắng và Trường Đại học Sài Gòn.
PGS, TS. Nguyễn Ngọc Toàn và PGS, TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai đồng chủ trì tọa đàm. TS. Tạ Thị Đoàn làm thư ký.
PGS, TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn
Phát biểu khai mạc và trình bày báo cáo đề dẫn, PGS, TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai nhấn mạnh định hướng của Đại hội XIV của Đảng về chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính. Dưới góc độ kinh tế chính trị, quá trình này đòi hỏi phát triển lực lượng sản xuất hiện đại gắn với hoàn thiện quan hệ sản xuất và thể chế, nhằm huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực xã hội.
PGS, TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai cho rằng, khoa học, công nghệ và chuyển đổi số chỉ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng khi có thể chế phù hợp, nhân lực đáp ứng yêu cầu, doanh nghiệp chủ động đổi mới và sự kết nối hiệu quả giữa tri thức với thị trường. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, việc mở rộng không gian phát triển tạo thêm lợi thế về công nghiệp, dịch vụ, tài chính, logistics và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đồng thời đặt ra yêu cầu tổ chức lại các nguồn lực theo hướng tích hợp, liên kết.
Từ đó, báo cáo đề dẫn gợi mở ba nội dung trọng tâm: nhận diện bản chất và điểm nghẽn của mô hình tăng trưởng hiện nay; làm rõ các điều kiện xác lập mô hình mới, nhất là thể chế, doanh nghiệp, nhân lực, dữ liệu và hạ tầng số; đề xuất những đột phá chính sách khả thi về thử nghiệm chính sách, nghiên cứu và phát triển, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thị trường công nghệ, liên kết các cực tăng trưởng và phát huy vai trò của Trung tâm tài chính quốc tế.
Các tham luận tại tọa đàm đã tập trung phân tích cơ sở lý luận của mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đánh giá giới hạn của mô hình dựa chủ yếu vào vốn, lao động và khai thác nguồn lực truyền thống. Trên cơ sở thực tiễn Thành phố Hồ Chí Minh, các đại biểu làm rõ vai trò của thể chế, năng lực doanh nghiệp, nhân lực chất lượng cao, dữ liệu và hạ tầng số đối với quá trình chuyển đổi.
TS. Nguyễn Văn Điển, Trưởng khoa Kinh tế chính trị, Học viện Chính trị khu vực II trình bày tham luận
TS. Mai Thúc Hiệp, Khoa Giáo dục chính trị, Trường Đại học Sài Gòn, trình bày tham luận
Ông Phạm Huỳnh Quang Hiếu, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh trình bày tham luận
Các đại biểu trao đổi, thảo luận tại tọa đàm
Trong phần thảo luận, các ý kiến đề xuất xây dựng bộ chỉ số đánh giá mô hình tăng trưởng phù hợp với đặc thù đô thị, vùng, gắn với năng suất, kinh tế số, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các đại biểu nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, đổi mới đánh giá nhiệm vụ khoa học, công nghệ và gắn phân cấp, phân quyền với trách nhiệm giải trình.
Các kiến nghị tại tọa đàm tập trung vào phát triển thị trường khoa học, công nghệ; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học; nâng cao năng lực hấp thụ công nghệ của doanh nghiệp nhỏ và vừa. Các ý kiến đồng thời đề xuất phát triển nhân lực chất lượng cao, kết nối và khai thác dữ liệu an toàn, hiệu quả; tăng cường liên kết công nghiệp, dịch vụ và logistics. Quá trình chuyển đổi cần gắn với chuyển đổi xanh, tiến bộ và công bằng xã hội, hạn chế khoảng cách công nghệ giữa các nhóm doanh nghiệp và người lao động.
PGS, TS. Nguyễn Ngọc Toàn, Viện trưởng Viện Kinh tế chính trị học phát biểu kết luận tọa đàm.
Phát biểu kết luận, PGS, TS. Nguyễn Ngọc Toàn trân trọng cảm ơn sự phối hợp của Học viện Chính trị khu vực II và những đóng góp của các nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý; đồng thời khái quát năm vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, cụ thể hóa.
Thứ nhất, xác lập mô hình tăng trưởng mới phải bắt đầu từ đổi mới tư duy phát triển, tái cấu trúc mối quan hệ giữa các nguồn lực truyền thống với tri thức, công nghệ, dữ liệu và năng lực đổi mới sáng tạo.
Thứ hai, thể chế là điều kiện tiên quyết và khâu đột phá, đòi hỏi quản trị theo kết quả, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Thứ ba, doanh nghiệp cần trở thành trung tâm chuyển hóa tri thức thành năng lực sản xuất và giá trị kinh tế, trên nền tảng liên kết thực chất trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Thứ tư, Thành phố Hồ Chí Minh cần chuyển lợi thế về quy mô thành lợi thế về chất lượng và năng lực tạo giá trị mới, gắn phát triển Trung tâm tài chính quốc tế với khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thứ năm, đổi mới mô hình tăng trưởng là quá trình chuyển đổi hệ thống, đồng bộ, có khả năng đo lường, lấy năng suất và giá trị gia tăng làm thước đo.
PGS, TS. Nguyễn Ngọc Toàn cho biết Ban Chủ nhiệm đề tài sẽ tiếp tục tổng hợp các ý kiến, hoàn thiện khung phân tích, nhận diện những yếu tố quyết định và điểm nghẽn chủ yếu, từ đó đề xuất giải pháp, cơ chế, chính sách có cơ sở khoa học, phù hợp thực tiễn và khả thi trong tổ chức thực hiện.
Tọa đàm kết thúc chiều cùng ngày.
Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại tọa đàm
Một số hình ảnh tại tọa đàm:
