Toàn cảnh Tọa đàm.
Chủ trì Tọa đàm có PGS, TS. Trương Hồ Hải - Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội; PGS, TS. Nguyễn Tấn Vinh - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương. Tham dự Tọa đàm, có cán bộ giảng dạy, nghiên cứu của Viện Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh; lãnh đạo các đơn vị, cán bộ, giảng viên, nhà khoa học thuộc Học viện Chính trị khu vực II. Về phía đại biểu địa phương có TS. Nguyễn Lê Trọng Tâm - Phó Chủ tịch xã Đông Thạnh; đồng chí Lê Bảo Quốc - phường Tăng Nhơn Phú, Thành phố Hồ Chí Minh; đồng chí Trần Trọng Khánh - Đảng ủy viên, Trưởng Phòng Văn hoá - Xã hội, UBND phường Phú An.
PGS, TS. Nguyễn Tấn Vinh - Bí thư Đảng ủy, Giám đốc Học viện Chính trị khu vực II, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương phát biểu chào mừng.
Phát biểu chào mừng, PGS, TS. Nguyễn Tấn Vinh nhấn mạnh đẩy mạnh phân cấp, phân quyền hợp lý, hiệu quả, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực là chủ trương lớn, nhất quán và xuyên suốt của Đảng và Nhà nước trong tiến trình xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Việc thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp là bước cải cách có tính đột phá về tổ chức bộ máy, diễn ra song hành với yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số trên tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị. PGS, TS. Nguyễn Tấn Vinh khẳng định sự giao thoa giữa phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số đã tạo nên tiền đề, xung lực mới thúc đẩy sự phát triển của đất nước. Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, sau hơn một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp gắn với chuyển đổi số, bên cạnh những kết quả tích cực, thực tiễn cũng bộc lộ không ít khó khăn, vướng mắc về thể chế, phân định thẩm quyền, năng lực và điều kiện bảo đảm cho đội ngũ cán bộ cơ sở, hạ tầng và dữ liệu số. Việc nghiên cứu, tổng kết thực tiễn tại Tọa đàm không chỉ góp phần giúp Thành phố tiếp tục hoàn thiện mô hình quản trị mà còn cung cấp những bài học kinh nghiệm có giá trị tham chiếu cho các địa phương trong cả nước.
PGS, TS. Trương Hồ Hải - Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội trình bày báo cáo đề dẫn.
Trình bày báo cáo đề dẫn, PGS, TS. Trương Hồ Hải khẳng định hoàn thiện thể chế, cơ chế phân cấp, phân quyền trong bối cảnh chuyển đổi số là yêu cầu khách quan của tiến trình đổi mới hệ thống quản trị quốc gia, đồng thời là điều kiện tiên quyết để bảo đảm thành công của chiến lược chuyển đổi số quốc gia. Trong kỷ nguyên số, đổi mới cơ chế phân cấp, phân quyền không chỉ là phân chia thẩm quyền quản lý mà còn là tái cấu trúc quy trình vận hành dựa trên dữ liệu và công nghệ. PGS, TS. Trương Hồ Hải cũng chỉ rõ tình trạng chồng chéo, chồng lấn và thiếu tính toàn diện trong cơ chế pháp lý hiện nay, khi nhiều quy định còn phân tán ở các cấp độ văn bản khác nhau. Trên cơ sở đó, đồng chí đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận sâu vào bốn nhóm nội dung: (1) Một số kết quả đạt được về phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh; (2) Đánh giá tác động của chuyển đổi số đối với hoạt động phân cấp, phân quyền trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh; (3) Chỉ rõ những bất cập, hạn chế về phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó tập trung làm rõ những nút thắt, điểm nghẽn thể chế trong các lĩnh vực công tác cụ thể; (4) Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số trong thực hiện chính quyền địa phương hai cấp tại Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới.
TS. Vũ Văn Phong - Phó Giám đốc Trung tâm Thông tin khoa học và Tạp chí, Học viện Chính trị khu vực II trình bày tham luận.
TS. Quách Thị Minh Phượng - Phó Trưởng Khoa Nhà nước và Pháp luật, Học viện Chính trị khu vực II trình bày tham luận
Tại Tọa đàm, các nhà khoa học đã trình bày các tham luận, phân tích thực tiễn vận hành chính quyền địa phương hai cấp gắn với chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh. Các tham luận thống nhất nhận định rằng sau hơn một năm triển khai, bộ máy cơ bản vận hành ổn định, không làm gián đoạn việc phục vụ người dân, doanh nghiệp; phân cấp, phân quyền được mở rộng; cải cách thủ tục hành chính, số hóa hồ sơ và xây dựng các nền tảng dùng chung đạt nhiều kết quả tích cực.
Bên cạnh đó, các tham luận chỉ ra một số “điểm nghẽn” như hệ thống pháp luật chưa theo kịp công nghệ, quy định về thẩm quyền chưa rõ, chưa thật sự đồng bộ; nguồn lực thực hiện chưa tương xứng với nhiệm vụ được giao; dữ liệu và hệ thống thông tin còn phân tán, chưa liên thông đầy đủ. hạ tầng chia sẻ dữ liệu liên thông chưa phát huy đầy đủ hiệu quả; năng lực công nghệ, nguồn lực và khả năng vận hành nền tảng số tại một số địa phương còn hạn chế, dẫn đến thực thi chưa đồng đều.Từ đó, các đại biểu đề xuất tiếp tục hoàn thiện thể chế, gắn phân cấp với bảo đảm nguồn lực, tăng cường kết nối và chia sẻ dữ liệu, nâng cao năng lực số của đội ngũ cán bộ, đồng thời đổi mới cơ chế kiểm tra, giám sát và trách nhiệm giải trình. Quá trình cải cách cần lấy người dân, doanh nghiệp và chất lượng phục vụ làm thước đo, gắn chuyển đổi số với tái cấu trúc quy trình, giảm khâu trung gian và tạo thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ công.
TS. Nguyễn Lê Trọng Tâm - Phó Chủ tịch UBND xã Đông Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu trao đổi
Sau các tham luận, Tọa đàm tiến hành trao đổi, thảo luận với sự tham gia của các nhà khoa học, giảng viên và đại diện chính quyền cơ sở. Các ý kiến tập trung vào những khó khăn trong thực hiện nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền; sự tương xứng giữa thẩm quyền và năng lực thực thi; yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, bảo đảm nguồn lực phù hợp với đặc điểm từng địa bàn. Các đại biểu cũng nhấn mạnh yêu cầu đồng bộ giữa phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số, nhất là trong kết nối, chia sẻ dữ liệu, hoàn thiện nền tảng dùng chung và bảo đảm quyền truy cập dữ liệu cho cấp cơ sở. Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát, trách nhiệm giải trình và phát huy vai trò của công nghệ trong theo dõi, đánh giá kết quả thực hiện.
Qua hai phần thảo luận, các ý kiến đã bổ sung thêm những góc nhìn từ thực tiễn cơ sở đối với các vấn đề được đặt ra trong báo cáo đề dẫn và các tham luận; qua đó làm rõ hơn yêu cầu tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo đảm sự tương xứng giữa thẩm quyền và nguồn lực, nâng cao năng lực đội ngũ, đẩy mạnh liên thông dữ liệu và hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát trong quá trình vận hành chính quyền địa phương hai cấp gắn với chuyển đổi số tại Thành phố Hồ Chí Minh.
PGS, TS. Trương Hồ Hải - Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội phát biểu kết luận Tọa đàm.
Phát biểu kết luận Tọa đàm, PGS, TS. Trương Hồ Hải ghi nhận các ý kiến trao đổi của các nhà khoa học, cán bộ nghiên cứu và đại diện địa phương; đồng thời khái quát những nhóm vấn đề trọng tâm được đặt ra tại Tọa đàm liên quan đến hoàn thiện thể chế, phân định thẩm quyền, bảo đảm nguồn lực, chuyển đổi số, dữ liệu, năng lực thực thi và trách nhiệm trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp. Những ý kiến, trao đổi tại Tọa đàm là nguồn thông tin thực tiễn phục vụ việc tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung của Đề tài cấp Bộ trọng điểm “Nghiên cứu hoàn thiện thể chế, cơ chế phân cấp, phân quyền trong bối cảnh chuyển đổi số ở Việt Nam”.
Một số hình ảnh tại Tọa đàm
Tọa đàm kết thúc vào trưa cùng ngày./.