Kỳ 1: Giữ vững trận tuyến tư tưởng nơi phên dậu Tổ quốc
Nơi những cột mốc biên cương in dấu chủ quyền, còn có một “trận tuyến” thầm lặng đang ngày ngày được giữ gìn đó là trận tuyến tư tưởng. Trên dải biên giới dài hơn 468km của Nghệ An, thông tin đối ngoại đang trở thành nhịp cầu kết nối lòng dân, củng cố niềm tin, góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và vun đắp tình hữu nghị Việt - Lào bền chặt.
“Mặt trận” không tiếng súng
Biên giới, trong nhận thức quen thuộc, thường được hình dung qua những cột mốc chủ quyền lặng lẽ giữa đại ngàn, những con đường tuần tra in dấu chân người lính hay các chốt gác nơi rừng sâu heo hút. Nhưng trong bối cảnh hiện nay, bên cạnh “đường biên hữu hình” ấy, còn tồn tại một “đường biên vô hình” không kém phần quan trọng đó là mặt trận tư tưởng. Ở đó, không có tiếng súng, không có khói lửa, song cuộc đấu tranh lại diễn ra âm thầm, bền bỉ và không kém phần quyết liệt, nhằm giữ vững niềm tin, bảo vệ nhận thức đúng đắn của nhân dân trước những luồng thông tin đa chiều, phức tạp.Với Nghệ An - địa phương có đường biên giới dài, địa hình chia cắt, đời sống một bộ phận người dân còn nhiều khó khăn, công tác thông tin đối ngoại vì thế không chỉ mang ý nghĩa tuyên truyền đơn tuần, mà trở thành nhiệm vụ có tính chiến lược lâu dài. Đây chính là giải pháp căn cơ để xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc, từ đó tạo nền tảng bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ cơ sở, từ từng bản làng, từng cộng đồng dân cư nơi biên cương.
Những năm gần đây, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh đã chủ động đổi mới tư duy, cách làm, từng bước đưa thông tin chính thống đến gần hơn với người dân. Không còn bó hẹp trong những hình thức tuyên truyền truyền thống, công tác thông tin đối ngoại được triển khai bằng nhiều phương thức linh hoạt, đa dạng, phù hợp với từng địa bàn, từng đối tượng. Từ các mô hình truyền thông trực quan, ứng dụng công nghệ, đến những buổi gặp gỡ, đối thoại trực tiếp tại cơ sở… tất cả đều hướng đến mục tiêu chung là giúp người dân “nghe đúng, hiểu đúng, tin đúng”.
Chính từ sự đổi mới ấy, nhận thức của người dân từng bước được nâng lên, niềm tin được củng cố, tạo nên “sức đề kháng” tự nhiên trước các luận điệu sai trái, xuyên tạc. Khi người dân không chỉ tiếp nhận mà còn chủ động sàng lọc, phản biện thông tin, thì đó cũng chính là lúc “trận tuyến tư tưởng” nơi biên cương được gia cố vững chắc từ gốc rễ bằng chính ý thức và trách nhiệm của mỗi người dân.
Khi thông tin chạm đến người dân
Một buổi sáng nơi cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn, dòng người qua lại tấp nập giữa không gian giao thương nhộn nhịp. Trong dòng chảy ấy, những cụm thông tin điện tử công cộng nổi lên như một “điểm nhấn mềm” giữa biên cương, nơi các hình ảnh, video sinh động được trình chiếu liên tục bằng nhiều thứ tiếng. Không chỉ dừng lại ở việc cung cấp quy định xuất nhập cảnh, hệ thống này còn kể những “câu chuyện” về văn hóa, con người, tiềm năng phát triển của Nghệ An và đất nước Việt Nam một cách trực quan, dễ tiếp cận.
Thiếu tá Hồ Thọ, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn nhấn mạnh: “Trước đây, công tác tuyên truyền chủ yếu thực hiện bằng các hình thức truyền thống như tờ rơi, pa nô, áp phích hay hệ thống loa phát thanh. Tuy vẫn phát huy hiệu quả nhất định, nhưng mức độ lan tỏa và khả năng tiếp cận thông tin còn hạn chế, nhất là trong bối cảnh nhu cầu tiếp nhận thông tin của người dân ngày càng đa dạng.
Việc đưa vào sử dụng hệ thống thông tin điện tử đã tạo bước chuyển rõ nét, khi nội dung được truyền tải một cách trực quan, sinh động, cập nhật kịp thời và phù hợp với nhiều đối tượng. Qua đó, không chỉ nâng cao hiệu quả tuyên truyền mà còn góp phần định hướng nhận thức, củng cố niềm tin của người dân, nhất là trong việc chấp hành pháp luật và nhận diện, đấu tranh với các thông tin sai trái, xuyên tạc”.
Sự thay đổi trong phương thức truyền tải không chỉ là thay đổi về hình thức, mà quan trọng hơn là tạo ra sự chuyển biến trong cách tiếp nhận thông tin. Nếu trước đây người dân chủ yếu “nghe để biết”, thì nay họ bắt đầu “xem để hiểu”, “hiểu để tin” và từ đó chủ động tìm hiểu, trao đổi, thậm chí lan tỏa lại thông tin tích cực trong cộng đồng.
Không dừng lại ở khu vực cửa khẩu, “mạch thông tin” ấy tiếp tục được nối dài về tận các bản làng xa xôi. Ở xã Na Ngoi - một địa bàn biên giới còn nhiều khó khăn, những buổi họp bản, sinh hoạt cộng đồng không còn đơn thuần là nơi trao đổi công việc chung, mà đã trở thành những “diễn đàn nhỏ” để phổ biến pháp luật, tuyên truyền về chủ quyền biên giới, về tình đoàn kết Việt - Lào.
Ông Hạ Bá Thái, Chủ tịch UBND xã Na Ngoi cho biết: “Điểm đáng ghi nhận trong công tác tuyên truyền của lực lượng Biên phòng là đã bám sát thực tiễn cơ sở, lựa chọn cách tiếp cận phù hợp với đồng bào. Cán bộ xuống tận bản, sử dụng tiếng địa phương, lồng ghép những ví dụ cụ thể, gần gũi với đời sống nên bà con dễ hiểu, dễ nhớ và dễ làm theo.
Từ đó, nhận thức pháp luật của người dân từng bước được nâng lên, đặc biệt là ý thức chấp hành các quy định về quản lý, bảo vệ biên giới. Quan trọng hơn, người dân không chỉ dừng lại ở việc tiếp nhận thông tin mà đã chủ động tham gia cùng chính quyền và lực lượng chức năng trong giữ gìn an ninh trật tự, góp phần xây dựng thế trận lòng dân ngày càng vững chắc”.
Từ chỗ tiếp nhận thông tin một cách thụ động, nhiều người dân nay đã chủ động tham gia giữ gìn an ninh trật tự. Những câu chuyện về việc bà con phát hiện, báo tin kịp thời các hành vi vi phạm không còn là cá biệt, mà đang dần trở thành điều quen thuộc trong đời sống vùng biên. Chính họ những người dân bình dị đang trở thành “cánh tay nối dài”, là “tai mắt” tin cậy của lực lượng chức năng, góp phần giữ vững bình yên nơi phên dậu Tổ quốc.
Ở góc nhìn sâu hơn, khi thông tin được truyền tải đúng cách, phù hợp với từng đối tượng, thì hiệu quả không chỉ dừng lại ở nhận thức, mà còn chuyển hóa thành hành động cụ thể. Đó cũng chính là cách “trận tuyến tư tưởng” được bồi đắp vững chắc từ cơ sở – bằng chính sự tham gia chủ động của người dân.
Gắn kết hữu nghị, lan tỏa niềm tin
Một trong những điểm sáng trong công tác thông tin đối ngoại của Bộ đội Biên phòng Nghệ An là sự gắn kết chặt chẽ với hoạt động đối ngoại biên phòng. Đây không chỉ là kênh trao đổi thông tin, mà còn là nền tảng xây dựng lòng tin và củng cố tình hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam và Lào.
Các cuộc tuần tra song phương, hội đàm định kỳ với lực lượng bảo vệ biên giới các tỉnh Hủa Phăn, Xiêng Khoảng, Bôlykhămxay được duy trì thường xuyên, hiệu quả. Thông qua đó, hai bên không chỉ phối hợp xử lý các vụ việc phát sinh mà còn tăng cường hiểu biết, chia sẻ kinh nghiệm và thống nhất nhận thức.
Trung tá Hoàng Thế Ngọc, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Mỹ Lý chia sẻ:
“Trong công tác đối ngoại biên phòng, niềm tin luôn là yếu tố then chốt. Khi niềm tin được xây dựng và củng cố bền vững, việc trao đổi thông tin giữa hai bên không chỉ trở nên cởi mở, kịp thời mà còn bảo đảm tính chính xác, thống nhất trong nhận thức và hành động. Đây chính là nền tảng quan trọng để lực lượng chức năng hai bên phối hợp chặt chẽ, hiệu quả trong quản lý, bảo vệ biên giới, đồng thời xử lý linh hoạt, hài hòa các vấn đề nảy sinh, góp phần giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn khu vực biên giới trong mọi tình huống”.
Bên cạnh đó, các mô hình kết nghĩa bản - bản, cụm dân cư hai bên biên giới tiếp tục phát huy hiệu quả. Những hoạt động giao lưu văn hóa, hỗ trợ phát triển kinh tế, giáo dục, y tế… không chỉ giúp cải thiện đời sống người dân mà còn góp phần lan tỏa chủ trương, đường lối của hai Đảng, hai Nhà nước một cách tự nhiên, bền vững.
Đặc biệt, các chương trình hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn phía bạn Lào mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Không chỉ là sự sẻ chia, đó còn là minh chứng sống động cho tình đoàn kết đặc biệt Việt - Lào, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc nơi biên giới.
Chủ động bảo vệ nền tảng tư tưởng từ sớm, từ xa
Trong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay, khi không gian mạng trở thành “không gian sống thứ hai” của xã hội, các thế lực thù địch ngày càng gia tăng hoạt động chống phá với nhiều thủ đoạn tinh vi, khó nhận diện. Những thông tin sai trái, xuyên tạc thường được ngụy trang dưới nhiều hình thức, len lỏi vào đời sống, tác động trực tiếp đến nhận thức của người dân. Đối với khu vực biên giới - nơi địa bàn rộng, dân cư phân tán, trình độ tiếp cận thông tin không đồng đều thì nguy cơ bị tác động càng hiện hữu nếu thiếu sự “phủ sóng” kịp thời của thông tin chính thống.
Trước yêu cầu đó, Bộ đội Biên phòng Nghệ An đã chủ động nắm chắc tình hình từ sớm, từ xa; tăng cường theo dõi, phát hiện và kịp thời đấu tranh, phản bác các thông tin sai trái, xuyên tạc. Công tác thông tin đối ngoại không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, mà được triển khai theo hướng toàn diện, đồng bộ, kết hợp chặt chẽ giữa “xây” và “chống” vừa chủ động định hướng dư luận, vừa kiên quyết đấu tranh với các quan điểm sai lệch, góp phần giữ vững trận địa tư tưởng ngay từ cơ sở.
Đại tá Trần Quang Trung, Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An nhấn mạnh: “Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và hội nhập sâu rộng hiện nay, công tác thông tin đối ngoại phải thực sự đi trước một bước, đóng vai trò chủ động trong tuyên truyền, định hướng và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch. Đây không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là nhiệm vụ mang tính chiến lược lâu dài, góp phần trực tiếp bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, giữ ổn định chính trị, củng cố niềm tin của nhân dân và xây dựng thế trận tư tưởng vững chắc ở khu vực biên giới”.
Song song với đó, công tác phối hợp với các cơ quan báo chí, truyền thông tiếp tục được đẩy mạnh, hình thành một “mặt trận thông tin” rộng khắp, đa chiều. Những phóng sự, bài viết phản ánh chân thực đời sống nơi biên cương, khắc họa hình ảnh người lính Biên phòng tận tụy, gần dân, vì dân không chỉ góp phần lan tỏa giá trị tích cực, mà còn đóng vai trò quan trọng trong định hướng dư luận, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang.
Ở một góc độ sâu hơn, khi thông tin chính thống chiếm lĩnh “trận địa”, khi những giá trị tích cực được lan tỏa bền bỉ, thì các luận điệu sai trái sẽ dần bị đẩy lùi. Đó cũng chính là cách bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách chủ động, căn cơ và hiệu quả trong điều kiện mới.
Khi “ý Đảng - lòng dân” hòa quyện
Thực tiễn đã và đang khẳng định, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ riêng của bất kỳ lực lượng nào, mà là trách nhiệm chung, xuyên suốt của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Ở nơi biên cương Nghệ An, điều đó không chỉ dừng lại ở chủ trương, nghị quyết, mà đã thấm sâu vào đời sống, trở thành hành động tự giác của mỗi cán bộ, Đảng viên và người dân. Sự đồng thuận, gắn bó giữa chính quyền, lực lượng chức năng với nhân dân đã và đang tạo nên một “thế trận lòng dân” bền chặt nền tảng quan trọng nhất để giữ vững ổn định từ cơ sở.
Khi người dân được tiếp cận thông tin một cách đầy đủ, kịp thời, khi họ hiểu đúng, tin đúng, thì nhận thức không còn là những khái niệm trừu tượng, mà chuyển hóa thành hành động cụ thể trong đời sống hằng ngày. Từ việc chấp hành nghiêm các quy định về biên giới, đến việc chủ động tham gia phát hiện, đấu tranh với những hành vi vi phạm, hay đơn giản là lan tỏa những thông tin tích cực trong cộng đồng, tất cả đã góp phần hình thành nên những “pháo đài” vững chắc ngay từ cơ sở. Chính những “pháo đài lòng dân” ấy là lớp phòng tuyến bền bỉ, hiệu quả trước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá, nhất là trên không gian mạng.
Có thể thấy, ở đâu thông tin chính thống được lan tỏa mạnh mẽ, ở đó những luận điệu sai trái, xuyên tạc sẽ dần bị đẩy lùi. Ở đâu niềm tin được củng cố, ở đó sự ổn định được giữ vững. Ở đâu “ý Đảng” hòa quyện với “lòng dân”, ở đó sẽ hình thành sức mạnh tổng hợp - thứ sức mạnh không thể đo đếm bằng vật chất, nhưng lại có ý nghĩa quyết định trong bảo vệ chủ quyền và nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi hoàn cảnh.
Những kết quả đạt được từ công tác thông tin đối ngoại của Bộ đội Biên phòng Nghệ An thời gian qua chính là minh chứng sinh động cho cách làm đúng, hướng đi trúng. Không chỉ góp phần giữ vững an ninh, trật tự nơi biên giới, những nỗ lực ấy còn bồi đắp niềm tin, lan tỏa giá trị tích cực, củng cố mối quan hệ gắn bó giữa Đảng với nhân dân - yếu tố cốt lõi làm nên sức mạnh bền vững của chế độ.
Giữ vững biên giới hôm nay không chỉ là bảo vệ từng cột mốc, từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc, mà sâu xa hơn là giữ vững “biên giới lòng dân” nơi hội tụ của niềm tin, của sự đồng thuận và của trách nhiệm công dân. Khi “biên giới hữu hình” được bảo vệ bằng lực lượng, bằng pháp luật, thì “biên giới vô hình” trận tuyến tư tưởng được gìn giữ bằng nhận thức, bằng niềm tin và bằng sự tự giác của mỗi con người.
Chính từ những chuyển động âm thầm nhưng bền bỉ ấy, nơi phên dậu Tổ quốc không chỉ vững vàng về quốc phòng - an ninh, mà còn trở thành không gian của hòa bình, hữu nghị và phát triển bền vững. Ở đó, những giá trị cốt lõi của Đảng không chỉ được bảo vệ, mà còn được lan tỏa, thẩm thấu vào đời sống, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc, hun đúc sức mạnh nội sinh để đất nước vững bước trong hành trình hội nhập và phát triển.
Ở nơi biên cương Tổ quốc, trận tuyến tư tưởng không hiện hữu bằng những hình ảnh trực quan, nhưng lại hiện diện trong từng hành động, từng thông tin, từng mối quan hệ giữa cán bộ và nhân dân.
Khi thông tin chính thống được lan tỏa, khi niềm tin được củng cố, khi người dân trở thành chủ thể bảo vệ nhận thức của chính mình, thì đó cũng là lúc nền tảng tư tưởng của Đảng được giữ vững từ cơ sở bền bỉ, tự nhiên và sâu sắc.
Loạt bài: BIÊN CƯƠNG VỮNG TỪ Ý ĐẢNG LÒNG DÂN
Nơi phên dậu phía Tây Tổ quốc, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ là nhiệm vụ của công tác tuyên truyền, mà trước hết được hình thành từ chính đời sống của nhân dân. Từ những mô hình sinh kế cụ thể, từ sự chăm lo cho từng đứa trẻ vùng cao, đến những thay đổi trong cách nghĩ, cách làm của người dân, tất cả đang từng bước tạo nên một “nền đất xã hội” vững chắc. Chính trên nền đất ấy, niềm tin được gieo mầm, nhận thức được định hình, và nền tảng tư tưởng của Đảng được bảo vệ một cách bền vững, tự nhiên và sâu sắc nhất.
Kỳ 2:Gieo hạt niềm tin
Trên tuyến đầu biên giới Nghệ An, những người lính không chỉ ngày đêm canh giữ từng cột mốc chủ quyền, mà còn âm thầm vun đắp một “trận tuyến” khác - trận tuyến của niềm tin và tư tưởng. Từ những việc làm bình dị như nuôi dưỡng trẻ em nghèo, tuyên truyền pháp luật đến xây dựng tình đoàn kết quân - dân, tất cả đang góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ gốc rễ.
Khi “trận tuyến tư tưởng” bắt đầu từ đời sống thường ngày
Ở khu vực biên giới, nếu chỉ nhìn dưới góc độ địa lý, đó là những vùng đất xa trung tâm, giao thông cách trở, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế. Nhưng dưới góc nhìn chính trị - xã hội, đây lại là địa bàn có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nơi hội tụ nhiều yếu tố nhạy cảm, dễ bị tác động bởi các luồng thông tin đa chiều, thậm chí là thông tin sai trái, xuyên tạc nếu thiếu “hàng rào” nhận thức vững chắc trong cộng đồng dân cư.
Trong bối cảnh đó, nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng lại ở công tác tuyên truyền một chiều hay đấu tranh phản bác đơn thuần, mà phải được triển khai một cách toàn diện, đồng bộ, với phương châm xuyên suốt là “xây” đi đôi với “chống”, trong đó “xây” giữ vai trò nền tảng, lâu dài.
“Xây” ở đây trước hết là xây dựng môi trường xã hội lành mạnh, ổn định; là củng cố hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh; là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân; và quan trọng hơn cả là làm cho người dân thấy, hiểu và tin vào sự hiện diện cụ thể, thiết thực của Đảng, Nhà nước và lực lượng vũ trang ngay trong đời sống hằng ngày. Khi niềm tin được hình thành từ thực tiễn, từ những trải nghiệm cụ thể chứ không phải chỉ từ khẩu hiệu, thì đó chính là nền tảng bền vững nhất để bảo vệ tư tưởng của Đảng từ gốc rễ.
Tại khu vực tuyến đầu Tổ quốc, mỗi việc làm dù nhỏ nhưng đúng và trúng nhu cầu dân sinh đều mang trong mình ý nghĩa chính trị sâu sắc. Một bản làng được quan tâm đầu tư giáo dục, một gia đình khó khăn được hỗ trợ kịp thời, một đứa trẻ không bị bỏ lại phía sau, được “nâng bước đến trường”… không chỉ là câu chuyện an sinh xã hội đơn thuần, mà còn là sự hiện thực hóa, đưa chủ trương, đường lối của Đảng vào đời sống.
Chính từ những điều tưởng chừng bình dị ấy, niềm tin của nhân dân được bồi đắp từng ngày, tạo thành “lá chắn mềm” nhưng vô cùng vững chắc trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài, góp phần giữ vững nền tảng tư tưởng của Đảng trong mọi hoàn cảnh.
Những đứa trẻ và “điểm tựa niềm tin”
Ở xã biên giới Na Ngoi (Nghệ An), câu chuyện của Vi Dương Cầm và Vừ Bá Lầu không chỉ là những trường hợp cá biệt về hoàn cảnh khó khăn, mà còn phản ánh rõ nét cách thức “xây dựng nền tảng từ cơ sở” trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua các hoạt động an sinh, giáo dục và chăm lo con người.
Trong điều kiện đặc thù của vùng cao biên giới, nơi đời sống nhân dân còn nhiều thiếu thốn, không ít em nhỏ đứng trước nguy cơ phải dang dở con đường học tập do áp lực mưu sinh và hoàn cảnh gia đình. Một em lớn lên trong gia đình đông con, thu nhập bấp bênh từ nương rẫy; một em khác sớm chịu mất mát khi cha qua đời, mẹ đơn thân gồng gánh nuôi con trong thiếu thốn kéo dài. Nếu không có sự quan tâm, hỗ trợ kịp thời và đúng cách, những “đứt gãy” về cơ hội phát triển rất dễ xảy ra ngay từ những bước khởi đầu của cuộc đời.
Tuy nhiên, thay vì chỉ dừng lại ở các biện pháp hỗ trợ mang tính thời điểm, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Na Ngoi đã lựa chọn một hướng tiếp cận mang tính lâu dài và bền vững hơn: Trực tiếp đưa các em về đơn vị để chăm sóc, nuôi dưỡng, đồng hành trong suốt quá trình học tập và trưởng thành. Ở đó, các em không chỉ được đảm bảo điều kiện sinh hoạt, học hành ổn định, mà còn được sống trong một môi trường có kỷ luật, có định hướng, có sự giáo dục toàn diện về nhân cách và nhận thức.
Đây không chỉ là hoạt động mang ý nghĩa xã hội hay nhân đạo đơn thuần, mà sâu xa hơn là một giải pháp góp phần “xây nền tư tưởng từ con người”. Bởi lẽ, khi một đứa trẻ được học tập đầy đủ, được định hướng đúng đắn trong môi trường lành mạnh, được nuôi dưỡng cả về tri thức lẫn nhân cách, thì chính các em sẽ trở thành những “hạt nhân niềm tin” trong tương lai. Từ những con người cụ thể ấy, nền tảng tư tưởng của Đảng được củng cố một cách tự nhiên, bền vững, không áp đặt, mà thấm sâu qua thực tiễn đời sống và sự trưởng thành của thế hệ trẻ nơi biên giới.
Từ kỷ luật quân đội đến nhận thức xã hội
Trong môi trường quân đội, Vi Dương Cầm và Vừ Bá Lầu không chỉ được bảo đảm đầy đủ điều kiện sinh hoạt, học tập, mà quan trọng hơn, các em được đặt trong một hệ giá trị rõ ràng, thống nhất và có định hướng lâu dài: Kỷ luật nghiêm minh, tinh thần trách nhiệm, ý thức tập thể và sự tôn trọng con người trong ứng xử hằng ngày. Đây không chỉ là những quy định trong sinh hoạt, mà còn là nền tảng quan trọng giúp hình thành nhân cách và từng bước định hình thế giới quan đúng đắn cho các em ngay từ lứa tuổi học đường.
Ban đầu, việc thay đổi môi trường sống khiến cả hai em không tránh khỏi bỡ ngỡ. Từ nếp sinh hoạt tự do ở bản làng chuyển sang khuôn khổ quân đội với giờ giấc nghiêm ngặt, quy định chặt chẽ và yêu cầu cao về tính tự giác là một sự thích nghi không dễ dàng. Tuy nhiên, chính trong quá trình sinh hoạt, học tập và rèn luyện hằng ngày, môi trường ấy dần trở thành một “hệ quy chiếu” mới, giúp các em từng bước nhận diện rõ hơn đúng - sai, tốt - xấu, từ đó hình thành nhận thức một cách tự nhiên, không gượng ép nhưng bền vững.
Điểm nổi bật trong cách giáo dục tại đơn vị là không đi theo lối truyền đạt lý thuyết khô cứng, mà lấy trải nghiệm thực tiễn làm trung tâm. Các cán bộ, chiến sĩ luôn tạo điều kiện để các em được “nhìn thấy, nghe thấy và tự cảm nhận” thông qua những hoạt động cụ thể trong đời sống quân ngũ. Chính cách tiếp cận này đã biến những khái niệm tưởng như trừu tượng thành những bài học sống động, gắn liền với thực tế, dễ hiểu và dễ thấm.
Những chuyến tuần tra đường biên, những lần cùng bộ đội giúp dân dựng nhà, sửa đường, khắc phục hậu quả thiên tai hay tham gia các hoạt động cộng đồng ở bản làng đã trở thành những bài học đặc biệt. Qua đó, các em không chỉ hiểu hơn về vai trò của lực lượng vũ trang trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, mà còn cảm nhận sâu sắc trách nhiệm của Nhà nước, của hệ thống chính trị đối với đời sống nhân dân, nhất là ở khu vực biên giới còn nhiều khó khăn.
Từ những trải nghiệm thực tiễn ấy, các giá trị như lòng yêu nước, ý thức cộng đồng, tinh thần kỷ luật và niềm tin vào tổ chức, vào tập thể được hình thành một cách tự nhiên, không cần áp đặt. Đó là quá trình “thấm” tư tưởng thông qua cuộc sống, thông qua những việc làm cụ thể, bền vững hơn và có sức lan tỏa sâu sắc hơn bất kỳ sự tuyên truyền thuần túy nào.
Chia sẻ về sự thay đổi của bản thân, em Vi Dương Cầm bộc bạch: “Trước đây em còn nhút nhát và chưa hiểu nhiều về công việc của các chú bộ đội. Nhưng khi được sống, học tập ở đây, được đi cùng các chú ra biên giới, em thấy rất khâm phục. Các chú vất vả nhưng luôn giúp đỡ bà con. Em cũng muốn sau này trở thành bộ đội để bảo vệ quê hương, đất nước mình”.
Cách làm này cho thấy một phương thức giáo dục hiệu quả trong công tác xây dựng “sức đề kháng tư tưởng” từ cơ sở. Thay vì chỉ tập trung vào việc ngăn chặn thông tin sai lệch từ bên ngoài, điều quan trọng hơn là tạo dựng cho mỗi cá nhân một nền tảng nhận thức vững chắc từ bên trong. Khi con người đã có trải nghiệm đúng đắn, đã hình thành niềm tin từ thực tiễn cuộc sống, thì những thông tin xuyên tạc, sai trái sẽ khó có cơ hội tác động, từ đó góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng một cách bền vững và lâu dài ngay từ cơ sở.
Từ hạt nhân nhỏ đến thế trận lớn
Những mô hình như ở Đồn Biên phòng Na Ngoi cho thấy một thực tế mang tính căn cốt: Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng lại ở tuyên truyền, phổ biến hay đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, mà quan trọng hơn phải bắt đầu từ việc xây dựng và củng cố niềm tin xã hội ngay trong đời sống thường ngày của nhân dân.
Khi người dân cảm nhận rõ sự hiện diện tích cực, gần gũi và hiệu quả của chính quyền, của lực lượng vũ trang trong từng việc nhỏ như hỗ trợ sinh kế, chăm lo giáo dục, bảo đảm an sinh, giữ gìn bình yên bản làng… thì niềm tin sẽ được hình thành một cách tự nhiên. Chính từ nền tảng niềm tin ấy, những thông tin xuyên tạc, sai lệch sẽ dần mất đi “đất sống”, không còn khả năng tác động sâu rộng đến nhận thức cộng đồng.
Thiếu tá Nguyễn Xuân Thành, Chính trị viên Đồn Biên phòng Na Ngoi, chia sẻ: “Chúng tôi xác định, trong công tác vận động quần chúng và xây dựng địa bàn biên giới vững mạnh, mỗi việc làm với nhân dân, dù là nhỏ nhất, đều có ý nghĩa rất quan trọng trong việc xây dựng và củng cố niềm tin. Bởi niềm tin của nhân dân không thể hình thành trong một sớm một chiều, càng không đến từ những lời tuyên truyền chung chung, mà được bồi đắp từng ngày thông qua chính những việc làm cụ thể, thiết thực, những trải nghiệm trực tiếp trong đời sống”.
Theo Thiếu tá Nguyễn Xuân Thành, khi người dân cảm nhận rõ sự đồng hành, sẻ chia và trách nhiệm của lực lượng chức năng trong từng công việc thường ngày từ hỗ trợ phát triển kinh tế, chăm lo giáo dục, đến giữ gìn an ninh trật tự thì niềm tin ấy sẽ dần được hình thành một cách tự nhiên, bền vững.
Cách làm ở Na Ngoi không chỉ mang ý nghĩa riêng của một đơn vị biên phòng, mà còn phản ánh rõ một nguyên lý quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh tư tưởng và an ninh chính trị hiện nay: Muốn “giữ vững trận địa tư tưởng” thì trước hết phải xây dựng được “thế trận lòng dân” vững chắc.
Đó là thế trận được hình thành không chỉ bằng tuyên truyền, mà bằng những hành động cụ thể, thiết thực; không chỉ bằng lý luận, mà bằng sự gắn bó giữa Đảng, chính quyền, lực lượng vũ trang với nhân dân trong đời sống hằng ngày. Khi “lòng dân” đã vững, thì “trận địa tư tưởng” cũng sẽ được củng cố từ gốc, tạo thành nền tảng ổn định, lâu dài cho sự phát triển bền vững ở khu vực biên giới nói riêng và đất nước nói chung.
Khi niềm tin trở thành “lá chắn tư tưởng” vững chắc
Câu chuyện của Vi Dương Cầm và Vừ Bá Lầu không chỉ dừng lại ở việc hai em nhỏ vùng biên được nuôi dưỡng, chăm sóc trong môi trường quân đội, mà còn là một lát cắt sinh động phản ánh cách thức nền tảng tư tưởng của Đảng được bảo vệ từ những điều cụ thể, gần gũi và thiết thực nhất trong đời sống xã hội.
Từ việc giữ cho một đứa trẻ không phải bỏ học giữa chừng, tạo điều kiện để các em tiếp tục con đường tri thức, đến việc xây dựng một môi trường sống kỷ luật, giàu tính giáo dục trong đơn vị quân đội; từ những hành động giúp dân giản dị nhưng thiết thực như dựng nhà, mở đường, hỗ trợ sinh kế; cho đến quá trình bồi đắp từng bước nhận thức đúng đắn về trách nhiệm, về cộng đồng và về Tổ quốc… tất cả đang góp phần hình thành một “lá chắn xã hội” vững chắc ngay từ cơ sở. Đó là lớp “phòng tuyến mềm” nhưng có sức bền dẻo dai nhất trước những tác động tiêu cực từ bên ngoài, đặc biệt trong bối cảnh thông tin đa chiều, phức tạp hiện nay.
Thực tiễn cho thấy khi niềm tin của con người được hình thành không phải từ khẩu hiệu hay tuyên truyền đơn thuần, mà từ chính trải nghiệm sống, từ những gì mắt thấy, tai nghe và trực tiếp cảm nhận, thì niềm tin đó sẽ có sức bền rất lớn. Nó không dễ bị dao động trước những thông tin sai lệch, càng không dễ bị xuyên tạc hay bóp méo. Chính sự bền vững ấy tạo nên nền tảng quan trọng để giữ vững nhận thức xã hội.
Khi những niềm tin tích cực như vậy được lan tỏa trong cộng đồng, từ cá nhân đến tập thể, từ gia đình đến bản làng, thì đó cũng chính là lúc nền tảng tư tưởng của Đảng được củng cố một cách tự nhiên, vững chắc và lâu dài từ gốc rễ không phải bằng sự áp đặt, mà bằng sự thuyết phục của thực tiễn đời sống.
Trong tổng thể chiến lược bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay, những mô hình tuy nhỏ nhưng bền bỉ, lặng lẽ ở vùng biên giới như Na Ngoi có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đó là minh chứng rõ ràng rằng tư tưởng không chỉ được bảo vệ bằng lý luận hay đấu tranh phản bác, mà còn được gìn giữ và vun đắp bằng chính đời sống nhân dân, bằng con người cụ thể, và bằng niềm tin được xây dựng từng ngày từ những việc làm thiết thực, bền bỉ và giàu tính nhân văn.
Loạt bài: BIÊN CƯƠNG VỮNG TỪ Ý ĐẢNG LÒNG DÂN
Từ những mô hình sinh kế cụ thể đến sự chuyển biến trong nhận thức cộng đồng, từ hỗ trợ vật chất đến bồi đắp niềm tin, thực tiễn vùng biên giới Nghệ An đang cho thấy một quy luật rõ ràng: Khi lòng dân vững, nền tảng tư tưởng của Đảng sẽ được củng cố từ gốc.
Không chỉ là phát triển kinh tế hay an sinh xã hội, đó còn là quá trình xây dựng “thế trận lòng dân” – nền phòng tuyến bền vững nhất để giữ gìn niềm tin, bảo vệ tư tưởng của Đảng và ổn định chính trị – xã hội ngay từ cơ sở.
Kỳ cuối: Xây chắc “Thế trận lòng dân”
Không ồn ào, không khẩu hiệu, ở dải biên giới phía Tây Nghệ An, những người lính quân hàm xanh đang bền bỉ gieo dựng niềm tin bằng những việc làm cụ thể, thiết thực. Từ hỗ trợ sinh kế, chăm lo đời sống đến đồng hành cùng người dân thay đổi tư duy sản xuất, tất cả đang góp phần tạo nên một “thế trận lòng dân” vững chắc - nền tảng cốt lõi để bảo vệ tư tưởng của Đảng từ cơ sở.
Khi chủ trương “đi vào từng nếp nhà”
Dải đất miền Tây Nghệ An nơi núi cao, rừng sâu, địa hình chia cắt, giao thông đi lại còn nhiều trở ngại từ lâu vẫn được xem là “vùng trũng” về phát triển kinh tế - xã hội. Nơi đây, đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí không đồng đều, tập quán sản xuất còn mang nặng tính tự cung tự cấp.
Chính vì vậy, đây cũng là địa bàn đặt ra yêu cầu cao hơn bao giờ hết đối với việc triển khai hiệu quả các chủ trương, đường lối của Đảng. Bởi lẽ, nếu nghị quyết chỉ dừng lại ở khâu tuyên truyền, phổ biến một cách khô cứng, thiếu gắn kết với thực tiễn, thì rất khó có thể “thấm” vào đời sống, càng khó “bén rễ” trong nhận thức và hành động của người dân.
Xuất phát từ thực tiễn đó, lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đã lựa chọn một hướng đi mang tính căn cơ và bền vững hơn: Đưa nghị quyết đến với nhân dân bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, gắn trực tiếp với lợi ích và nhu cầu của từng hộ gia đình, từng cộng đồng dân cư.
Không còn là những khẩu hiệu chung chung, mỗi chủ trương khi đến với vùng biên đều được cụ thể hóa thành chương trình, mô hình phù hợp, có tính khả thi cao. Trước khi triển khai, cán bộ, chiến sĩ đều trực tiếp xuống cơ sở, khảo sát kỹ lưỡng điều kiện tự nhiên, tập quán canh tác, đời sống sinh hoạt cũng như những khó khăn, mong muốn của người dân, từ đó lựa chọn cách làm sát thực nhất.
Điểm đáng chú ý trong cách triển khai ấy là tinh thần linh hoạt, không áp đặt, không rập khuôn. Mỗi bản làng, mỗi hộ dân đều có những đặc điểm riêng, vì vậy không thể có một mô hình chung cho tất cả. Các chương trình hỗ trợ được “thiết kế riêng”, phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa bàn, bảo đảm vừa phát huy được lợi thế sẵn có, vừa khắc phục những hạn chế cố hữu.
Chính sự “đo ni đóng giày” ấy đã tạo nên sự đồng thuận cao trong nhân dân. Người dân không còn là đối tượng thụ hưởng thụ động, mà từng bước trở thành chủ thể tham gia, chủ động tiếp nhận và thực hiện các mô hình phát triển.
Từ chỗ tiếp nhận, người dân dần thay đổi nhận thức, hình thành thói quen sản xuất mới, biết tính toán, biết đầu tư và đặc biệt là biết tự vươn lên thoát nghèo. Khi chủ trương của Đảng gắn liền với lợi ích thiết thân, được hiện thực hóa bằng những kết quả cụ thể trong đời sống hằng ngày, thì nghị quyết không còn là những dòng chữ trên giấy, mà trở thành hành động tự giác, thành động lực thúc đẩy sự phát triển từ chính nội lực của cộng đồng.
Đó cũng chính là cách làm hiệu quả để “làm mềm” những nội dung vốn được coi là khô khan, biến chúng thành những giá trị sống động, gần gũi và dễ tiếp nhận. Quan trọng hơn, từ những chuyển biến tích cực trong đời sống, niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước ngày càng được củng cố và bồi đắp. Chính niềm tin ấy là nền tảng vững chắc nhất để xây dựng “thế trận lòng dân” nơi biên cương yếu tố cốt lõi bảo đảm cho sự ổn định, phát triển lâu dài và bền vững.
Thắp lên động lực thoát nghèo
Ở bản Quyết Thắng, xã Keng Đu, trong căn chuồng nhỏ nép mình bên sườn đồi, đàn lợn giống của gia đình anh Lương Phò Chắn đang lớn lên từng ngày. Tiếng lợn tranh nhau ăn rộn ràng giữa không gian yên ắng của núi rừng như báo hiệu một nhịp sống mới đang dần hình thành. Nhìn đàn vật nuôi khỏe mạnh, ánh mắt anh Chắn ánh lên niềm vui và sự tự tin - thứ cảm xúc mà trước đây, khi cuộc sống còn quẩn quanh với nương rẫy phụ thuộc vào thiên nhiên, hiếm khi hiện hữu trên gương mặt người đàn ông này.
Ít ai biết rằng, chỉ cách đây vài năm, gia đình anh vẫn thuộc diện khó khăn của bản. Canh tác manh mún, thiếu kiến thức kỹ thuật, lại phụ thuộc nhiều vào thời tiết khiến cái nghèo cứ đeo bám dai dẳng. Thu nhập bấp bênh, cuộc sống chỉ dừng lại ở mức “đủ ăn qua ngày”, chưa dám nghĩ đến chuyện tích lũy hay đầu tư cho tương lai.
Bước ngoặt chỉ thực sự đến khi gia đình anh được tiếp cận mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản do Đồn Biên phòng Keng Đu triển khai. Không chỉ nhận được con giống, điều quan trọng hơn là anh được “trao” cả kiến thức và niềm tin.
Anh Lương Phò Chắn chia sẻ: “Ban đầu chưa biết cách chăn nuôi, lại lo dịch bệnh nên tôi rất băn khoăn, nhiều lúc muốn bỏ cuộc. Nhưng được cán bộ Biên phòng xuống tận nơi hướng dẫn từng chút một, từ cách làm chuồng, chọn giống đến phòng bệnh, tôi dần yên tâm. Đến nay, đàn lợn đã sinh sản, gia đình có thêm nguồn thu nhập ổn định, cuộc sống cũng đỡ vất vả hơn trước”.
Câu chuyện của anh Chắn không phải là trường hợp cá biệt, mà là hình ảnh tiêu biểu cho hiệu quả của cách làm sát thực tiễn mà lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An đang triển khai ở khu vực biên giới. Từ mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản, hàng nghìn hộ dân đã từng bước tiếp cận với phương thức sản xuất mới, ổn định và bền vững hơn. Hơn 1.200 con lợn giống đã được trao tận tay người dân, con số tuy không quá lớn nếu nhìn ở góc độ tổng thể, nhưng lại mang ý nghĩa thiết thực đối với từng hộ gia đình nơi đây.
Điều làm nên giá trị bền vững của mô hình không chỉ nằm ở sự hỗ trợ về vật chất, mà ở cách thức triển khai. Thay vì “cho, tặng là xong”, cán bộ, chiến sĩ Biên phòng đã trực tiếp xuống từng bản, từng hộ, “cầm tay chỉ việc” từ những khâu cơ bản nhất như dựng chuồng trại, lựa chọn nguồn thức ăn, đến kỹ thuật chăm sóc, phòng chống dịch bệnh. Sự đồng hành bền bỉ ấy đã giúp người dân từng bước vượt qua tâm lý e dè ban đầu, mạnh dạn thay đổi cách nghĩ, cách làm, từ đó làm chủ được kỹ thuật chăn nuôi và chủ động phát triển kinh tế gia đình.
Từ thực tiễn triển khai các mô hình sinh kế ở khu vực biên giới, Đại tá Trần Đăng Khoa, Phó Chính ủy Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An cho rằng: “Điều quan trọng nhất là phải lựa đúng nhu cầu của người dân, chọn mô hình phù hợp với từng địa bàn. Khi người dân thấy hiệu quả, họ sẽ chủ động làm theo, đó mới là cách xóa đói, giảm nghèo bền vững”.
Cách làm này không chỉ giúp người dân cải thiện đời sống, mà còn góp phần củng cố niềm tin, tạo nền tảng vững chắc cho “thế trận lòng dân” nơi biên cương.
Thực tế đã chứng minh, chính sự “trúng và đúng” trong cách lựa chọn mô hình và phương thức triển khai đã tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ. Từ một vài hộ ban đầu, mô hình dần được nhân rộng, trở thành điểm tựa sinh kế cho nhiều gia đình khác. Quan trọng hơn, nó đã góp phần làm thay đổi tư duy sản xuất của người dân từ trông chờ, ỷ lại sang chủ động vươn lên.
Từ những chuyển biến nhỏ bé ấy, một giá trị lớn hơn đang dần hình thành: niềm tin. Niềm tin vào sự đồng hành của những người lính Biên phòng, vào chủ trương đúng đắn của Đảng, và vào chính khả năng đổi thay cuộc sống của mỗi người dân nơi vùng biên còn nhiều gian khó.
Lan tỏa tinh thần tự lực từ sinh kế bền vững
Không dừng lại ở mô hình chăn nuôi lợn nái sinh sản, lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An đã tiếp tục triển khai nhiều sáng kiến sinh kế phù hợp với điều kiện thực tế từng địa bàn, tiêu biểu như “Sẻ chia 50/50”, “Bò giống cho người nghèo nơi biên giới”, “Đồng hành cùng nông dân nghèo vượt khó”… Mỗi mô hình là một cách làm sáng tạo, nhưng đều có chung một mục tiêu: Tạo sinh kế bền vững và khơi dậy nội lực vươn lên trong mỗi hộ dân.
Điểm đặc biệt của các mô hình này nằm ở cơ chế vận hành mang tính “lan tỏa”. Theo đó, mỗi hộ gia đình sau khi được hỗ trợ con giống và chăn nuôi thành công sẽ có trách nhiệm chuyển giao lại con giống ban đầu cho hộ khác có hoàn cảnh khó khăn hơn. Nhờ cách làm ấy, nguồn lực hỗ trợ không bị “đứt đoạn” mà được nối dài, luân chuyển liên tục từ hộ này sang hộ khác, từ bản này sang bản khác, tạo thành những “vòng quay sinh kế” bền bỉ và giàu tính nhân văn.
Từ những bước đi ban đầu còn khiêm tốn, đến nay nhiều bản làng đã hình thành được đàn vật nuôi với quy mô đáng kể. Có nơi đàn dê phát triển lên hơn 150 con, đàn bò đạt trên 50 con. Dẫu những con số ấy chưa phải là lớn nếu đặt trong tổng thể phát triển kinh tế, nhưng với đồng bào vùng biên nơi mỗi cơ hội sinh kế đều quý giá đó là một bước chuyển quan trọng. Không chỉ là giá trị kinh tế, đó còn là dấu hiệu của sự thay đổi trong nhận thức và tư duy sản xuất.
Chị Lô Thị Thiêm, bản Yên Hòa, xã Mỹ Lý không giấu được xúc động khi nhắc lại hành trình vượt qua khó khăn của gia đình: “Trước đây, gia đình tôi thiếu thốn đủ thứ. Từ khi được hỗ trợ bò giống và được Bộ đội Biên phòng hướng dẫn cách nuôi, giờ cuộc sống của chúng tôi đỡ vất vả hơn nhiều. Có cái ăn, cái mặc, gia đình có điều kiện đầu tư cho các con ăn học”.
Những chia sẻ mộc mạc ấy chính là minh chứng rõ nét nhất cho hiệu quả của các mô hình. Quan trọng hơn, từ những hỗ trợ ban đầu, các chương trình đã góp phần làm thay đổi căn bản tư duy của người dân. Nếu trước đây, không ít hộ còn tâm lý trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước, thì nay đã chủ động tìm tòi, học hỏi, mạnh dạn đầu tư phát triển kinh tế gia đình.
Đáng quý hơn, khi cuộc sống dần ổn định, nhiều hộ không chỉ dừng lại ở việc vươn lên thoát nghèo mà còn sẵn sàng chia sẻ, hỗ trợ lại những hoàn cảnh khó khăn khác. Chính sự chuyển biến từ “nhận” sang “cho”, từ thụ động sang chủ động ấy đã tạo nên một sức lan tỏa tích cực trong cộng đồng.
Có thể thấy, giá trị lớn nhất mà các mô hình mang lại không chỉ nằm ở con số vật nuôi hay thu nhập tăng thêm, mà ở việc hình thành một “mạch ngầm” phát triển bền vững. Ở đó, mỗi người dân không còn là đối tượng thụ hưởng đơn thuần, mà trở thành một “hạt nhân” tích cực, góp phần xây dựng cộng đồng đoàn kết, tự lực và giàu sức sống - nền tảng quan trọng để giữ vững ổn định và phát triển lâu dài nơi vùng biên giới.
Gieo tri thức - Bồi đắp niềm tin
Song hành với nhiệm vụ phát triển kinh tế, công tác chăm lo đời sống văn hóa - xã hội cho nhân dân khu vực biên giới cũng luôn được lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An xác định là nhiệm vụ quan trọng, mang ý nghĩa lâu dài. Bởi lẽ, sự phát triển bền vững không chỉ dừng lại ở việc nâng cao thu nhập, mà còn phải đi liền với nâng cao đời sống tinh thần, tri thức và khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản của người dân.
Tại các Đồn Biên phòng như Mỹ Lý, Môn Sơn, Nậm Càn…, những “Ngôi nhà thiện nguyện” đã và đang trở thành điểm tựa quen thuộc của bà con vùng biên. Vào mỗi dịp cuối tuần, những căn nhà giản dị ấy lại mở cửa đón người dân với tinh thần sẻ chia đầy nhân văn: Ai thiếu thì đến nhận, ai có điều kiện thì cùng đóng góp. Những bộ quần áo còn lành lặn, những bao gạo, thùng mì, cuốn sách, quyển vở… được sắp xếp ngăn nắp, không phân biệt giá trị vật chất, mà được trân trọng như những sự sẻ chia ấm áp giữa con người với con người.
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ vật chất, hình ảnh những người lính Biên phòng trực tiếp cắt tóc cho trẻ em, sửa xe đạp cho học sinh, hay hướng dẫn bà con sử dụng máy tính kết nối internet đã trở nên quen thuộc ở nhiều bản làng vùng cao. Những việc làm tưởng chừng nhỏ bé ấy lại mang ý nghĩa lớn lao, góp phần thu hẹp khoảng cách về điều kiện sống, đồng thời mở ra cánh cửa tiếp cận tri thức cho thế hệ trẻ nơi biên cương Tổ quốc.
Tại khu vực chợ Mường Quạ, xã Môn Sơn, mô hình “Gian hàng 0 đồng” cũng đã trở thành một điểm đến đặc biệt. Ở đó, không có sự mua bán theo nghĩa thông thường, mà là sự trao đi và đón nhận trong tinh thần tương thân tương ái. Nhiều gia đình khó khăn đã tìm thấy sự hỗ trợ kịp thời từ những gian hàng giản dị ấy, qua đó phần nào vơi bớt áp lực trong cuộc sống mưu sinh hằng ngày.
Trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe cộng đồng, mô hình “Tủ thuốc biên cương” được triển khai đã mang lại hiệu quả thiết thực. Hàng nghìn lượt người dân đã được khám bệnh, tư vấn sức khỏe và cấp phát thuốc miễn phí ngay tại bản làng. Đối với những khu vực vùng sâu, vùng xa, nơi việc tiếp cận cơ sở y tế còn nhiều hạn chế, đây không chỉ là sự hỗ trợ về y tế, mà còn là sự quan tâm, đồng hành đầy trách nhiệm và nhân văn của lực lượng Biên phòng đối với đời sống nhân dân.
Đặc biệt, trong lĩnh vực giáo dục, mô hình “Đồng hành cùng ký túc xá vùng biên” đã tạo nên những chuyển biến rõ rệt. Hàng chục học sinh dân tộc thiểu số, trong đó có con em đồng bào Đan Lai, đã được chăm lo chu đáo về nơi ăn, chốn ở, điều kiện học tập và rèn luyện kỹ năng sống. Từ chỗ có nguy cơ bỏ học giữa chừng, nhiều em nay đã yên tâm đến lớp, từng bước hình thành ước mơ và khát vọng vươn lên trong tương lai.
Những mô hình ấy, xét đến cùng, không chỉ đơn thuần là hoạt động an sinh xã hội, mà còn là một phần quan trọng trong việc xây dựng “thế trận lòng dân” nơi biên giới. Khi đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng cao, khi niềm tin được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể, thì mối quan hệ quân - dân càng trở nên gắn bó bền chặt. Đó cũng chính là nền tảng vững chắc góp phần giữ vững an ninh biên giới và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ cơ sở.
Thế trận lòng dân - lá chắn vững nền tảng Đảng
Thực tiễn sinh động ở vùng biên giới Nghệ An đã cho thấy một quy luật rất rõ ràng: Khi đời sống vật chất và tinh thần của người dân từng bước được cải thiện, khi niềm tin được bồi đắp bằng những việc làm cụ thể, thiết thực và bền bỉ, thì các chủ trương, đường lối của Đảng sẽ tự nhiên đi vào cuộc sống, không cần áp đặt mà vẫn lan tỏa sâu rộng và bền vững. Đó không chỉ là kết quả của chính sách đúng đắn, mà còn là thành quả từ sự kiên trì, đồng hành của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò quan trọng của lực lượng Bộ đội Biên phòng nơi tuyến đầu biên giới.
Ông Lương Văn Bảy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Lý, từ thực tiễn địa phương đã khẳng định rõ nét hiệu quả của những mô hình đang được triển khai: “Các mô hình của Bộ đội Biên phòng không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội, mà còn củng cố niềm tin của nhân dân đối với các chính sách của Đảng, Nhà nước, địa phương, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững”.
Nhận định ấy không chỉ phản ánh kết quả đạt được, mà còn chỉ ra giá trị cốt lõi của quá trình triển khai các chương trình ở vùng biên: Phát triển kinh tế phải gắn liền với củng cố niềm tin chính trị - xã hội. Khi người dân thấy rõ lợi ích thiết thực từ các chính sách, khi cuộc sống thay đổi theo hướng tích cực, thì niềm tin không còn là khái niệm trừu tượng, mà trở thành động lực nội sinh, dẫn dắt hành động trong cộng đồng.
Chính niềm tin ấy được ví như một “lá chắn mềm” nhưng có sức bền vững đặc biệt, góp phần quan trọng trong việc đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái, xuyên tạc, chống phá. Ở những địa bàn nhạy cảm như vùng biên giới, nơi thường xuyên chịu tác động của nhiều yếu tố phức tạp về an ninh, xã hội và thông tin, thì việc củng cố “lá chắn lòng dân” càng có ý nghĩa chiến lược. Đây không chỉ là vấn đề trước mắt, mà còn là yếu tố lâu dài, mang tính quyết định đối với sự ổn định và phát triển của khu vực.
Từ những việc làm cụ thể, thiết thực trong đời sống hằng ngày, mối quan hệ giữa lực lượng Biên phòng và nhân dân ngày càng trở nên gắn bó, khăng khít hơn. Người dân không còn chỉ là đối tượng thụ hưởng chính sách, mà dần trở thành chủ thể tích cực tham gia vào quá trình giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, đồng thời cùng lực lượng chức năng xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.
Biên giới vì thế không chỉ được bảo vệ bằng những cột mốc hữu hình trên bản đồ, mà còn được giữ gìn bằng “lòng dân” - thứ phên giậu vô hình nhưng bền chặt và có sức mạnh trường tồn. Khi lòng dân đã yên, biên giới sẽ vững; khi nhân dân đã tin, mọi tuyến phòng thủ sẽ trở nên chắc chắn hơn bao giờ hết.
Ở nơi núi cao, đường xa, điều kiện còn nhiều gian khó, những người lính Biên phòng Nghệ An vẫn ngày đêm lặng lẽ cống hiến, làm những việc tưởng chừng giản dị nhưng mang ý nghĩa sâu xa. Từ hỗ trợ sinh kế, chăm lo đời sống, đến đồng hành trong giáo dục, y tế, văn hóa… tất cả đang góp phần từng bước xây dựng một nền tảng vững chắc nền tảng của niềm tin xã hội, của sự đồng thuận giữa Đảng, chính quyền và nhân dân.
Chính từ nền tảng ấy, có thể khẳng định một cách chắc chắn rằng: Khi lòng dân đã vững thì biên giới sẽ bền vững; khi niềm tin được củng cố sâu sắc thì mọi âm mưu chống phá, xuyên tạc cũng khó có thể lay chuyển. Đó chính là con đường thiết thực, hiệu quả và bền vững nhất để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - bắt đầu từ những điều gần gũi nhất trong đời sống nhân dân, từ những hành động cụ thể, bền bỉ và giàu tính nhân văn nơi tuyến đầu Tổ quốc.
THÔNG TIN CÁ NHÂN
DỰ THI CHÍNH LUẬN BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG LẦN THỨ VI, NĂM 2026
TÁC PHẨM: BIÊN CƯƠNG VỮNG TỪ Ý ĐẢNG LÒNG DÂN
- Họ và tên: NGUYỄN XUÂN THAO
Đơn vị công tác: Báo Công lý – Tòa án nhân dân tối cao
Địa chỉ liên hệ: 262 Đội Cấn, phường Ngọc Hà, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0971886999
Địa chỉ email: xuanthaopv@gmail.com
Số căn cước công dân: 040083039455
Số tài khoản: 100006919670 - Ngân hàng: Viettinbank
- Họ và tên: NGUYỄN TRUNG THÀNH
Đơn vị công tác: Báo Công lý – Tòa án nhân dân tối cao
Địa chỉ liên hệ: 262 Đội Cấn, phường Ngọc Hà, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0912636999
Địa chỉ email: thanhduong2011@gmail.com
Số căn cước công dân: 001078042346
Số tài khoản: 0912636999 Ngân hàng ViettinBank
- Họ và tên: MAI VĂN ĐỈNH
Đơn vị công tác: Báo Công lý – Tòa án nhân dân tối cao
Địa chỉ liên hệ: 262 Đội Cấn, phường Ngọc Hà, TP Hà Nội
Số điện thoại: 0947731111
Địa chỉ email: dinhmv1111@gmail.com
Số căn cước công dân: 036084003080
Số tài khoản: 100867641562 - Ngân hàng ViettinBank