Hội thảo khoa học: “Xu hướng di dân ở các vùng dân tộc thiểu số”

    30/03/2019 05:14 PM


    Sáng ngày 29/3/2019, tại Học viện Chính trị khu vực II (Học viện II), Viện Xã hội Học và Phát triển - Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh phối hợp với Học viện II tổ chức Hội thảo khoa học: “Xu hướng di dân ở các vùng dân tộc thiểu số”. Đây là một trong các hoạt động thuộc Đề tài khoa học cấp Nhà nước: “Di dân của các dân tộc thiểu số, những vấn đề đặt ra và giải pháp”, Mã số: CTDT.09-17/16-20 do Viện Xã hội học và Phát triển chủ trì.

    Dự Hội thảo, về phía Viện Xã hội học và Phát triển có TS. Bùi Phương Đình - Viện trưởng; PGS, TS Đặng Thị Ánh Tuyết - Phó Viện trưởng. Tham dự Hội thảo còn có các thành viên Đề tài: PGS, TS Lê Văn Chiến - Viện trưởng Viện Lãnh đạo học và Chính sách công; GS, TS Nguyễn Cảnh Toàn - Viện Hàn lâm khoa học xã hội Việt Nam; PGS, TS Phạm Xuân Hảo - Học viện Chính trị Bộ Quốc phòng; TS. Phan Tân - Phó Giám đốc Nhà xuất bản Khoa học xã hội.

    Về phía Học viện II có TS. Nguyễn Thị Tuyết Mai, Phó Giám đốc Học viện. Khách mời tham dự Hội thảo có GS, TS Bùi Thế Cường - nguyên Viện trưởng Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ; PGS, TS Nguyễn Thị Thanh Thủy - Giám đốc Trung tâm Triết học và Chính trị học - Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ, cùng đông đảo cán bộ, giảng viên, nghiên cứu viên của Học viện II.

    Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS, Nguyễn Thị Tuyết Mai khẳng định: nghiên cứu quá trình di dân ở các vùng dân tộc thiểu số là vấn đề hết sức cần thiết trong tình hình hiện nay, đây là xu hướng tất yếu của quy luật vận động và phát triển xã hội ở Việt Nam trong giai đoạn hội nhập, đồng thời cũng là nhân tố để hướng đến việc hoàn thiện chính sách, nhằm bảo vệ, bảo đảm tốt hơn quyền của nhóm - ở vùng dân tộc thiểu số - vốn được coi là nhóm yếu thế trong xã hội. Trong những năm qua, việc di dân tự do ở Việt Nam có diễn biến phức tạp và đa dạng. Đây là kết quả của một quá trình mang tính hai mặt, đó là hiệu quả và hậu quả của di dân ở các vùng dân tộc thiểu số. Điều này đặt ra những yêu cầu về định hướng chính sách nhằm kiểm soát hiệu quả, hậu quả của vấn đề lao động, phát triển kinh tế,an sinh xã hội, môi trường… Đồng chí tin tưởng, thông qua Hội thảo này, sự hợp tác về nghiên cứu khoa học giữa Viện Xã hội học và Phát triển với Học viện II sẽ vươn lên tầm cao mới.

    Báo cáo đề dẫn Hội thảo, TS. Bùi Phương Đình nhấn mạnh: Di dân là vấn đề tất yếu trong sự vận động và phát triển kinh tế - xã hội của loài người; có tác động đến nhiều lĩnh vực đời sống xã hội cả ở khu vực đi và đến. Trong những năm qua, tình hình di dân đã và đang diễn ra sâu rộng trên cả nước: liên tỉnh, nội tỉnh, nông thôn - thành thị hoặc giữa các vùng miền. Trong dòng người di dân đặc biệt nổi lên vấn đề di dân của đồng bào dân tộc ít người, đòi hỏi sự quan tâm của các nhà nghiên cứu, các cơ quan tổ chức nhà nước trong hoạt động quản lí. Nghiên cứu di dân của các dân tộc thiểu số là công việc khó khăn, phức tạp bởi đây là nhóm yếu thế, nhóm đặc biệt đang được ưu tiên giải quyết trong việc cân nhắc, ban hành các chủ trương, chính sách của mỗi quốc gia - dân tộc. Vì vậy, đồng chí cho rằng, để có thể đánh giá đầy đủ các mặt tích cực và tiêu cực của việc di dân ở vùng dân tộc thiểu số, cần tổng hợp các tiếp cận nghiên cứu đa dạng, các phương pháp nghiên cứu liên ngành, xuyên ngành nhằm đánh giá thực trạng, xác định các nguyên nhân, động cơ và hệ quả xã hội của di dân các dân tộc thiểu số.

    Tại Hội thảo, các ý kiến tham luận đã tập trung vào một số vấn đề sau: Thực trạng diễn biến di dân các dân tộc thiểu số, trong đó các đại biểu, nhà khoa học tập trung quan tâm quá trình di dân đến 2 vùng Đông và Tây Nam bộ, hệ quả của hiện tượng này với các vấn đề kinh tế - xã hội - văn hóa, quốc phòng - an ninh; đánh giá tác động và hiệu quả của các chính sách tới di dân các dân tộc thiểu số trong thời kì đổi mới; dự báo xu hướng di dân các dân tộc thiểu số, đồng thời gợi ý một số chính sách nhằm mục tiêu phát triển bền vững vùng dân tộc thiểu số, vùng miền núi.

    Kết thúc Hội thảo, TS. Bùi Phương Đình đã khái quát một số nội dung chính như sau: (1) Hội thảo đã làm rõ hơn, sâu sắc hơn đặc thù của từng loại hình di dân ở đồng bào dân tộc thiểu số theo vùng, miền (Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam bộ), những đặc thù, đặc điểm di dân gắn với dân tộc; (2) Phân tích, đánh giá những xu hướng nảy sinh trong quá trình di dân, dự báo được quá trình di dân trong nội vùng Tây Nguyên và sự giảm dần di dân từ Bắc vào Nam trong những năm qua. Đó là những dự báo rất quan trọng trong việc hoạch định chính sách, giải pháp cụ thể cho đặc thù địa phương đối với vấn đề di dân các dân tộc thiểu số. (3) Các báo cáo tham luận đã làm nổi bật hệ quả trước mắt và lâu dài đối với vấn đề di dân của đồng bào dân tộc thiểu số, đó là vấn đề an ninh quốc phòng, sức ép lên hệ thống dịch vụ xã hội, những yêu cầu về bảo đảm an sinh xã hội cho người di cư, một số khuynh hướng cần được phòng ngừa, loại bỏ trong quá trình di dân của đồng bào dân tộc thiểu số. (4) Các ý kiến tham luận của Hội thảo đã đưa ra một số gợi ý, hàm ý chính sách: yêu cầu tăng cường các dữ liệu thực nghiệm về sự phân hóa, phân tầng trong tộc người di cư, từ đó đưa ra giải pháp chính sách mang tính đặc thù về xã hội, dân tộc. Những dữ liệu về người di cư là sự tham chiếu, phản chiếu ngược lại hiệu quả phát triển kinh tế - xã hội của địa bàn di dân, của chính sách xã hội đối với các vùng, miền (chính sách giảm nghèo, giáo dục, sức khỏe), của vấn đề sinh kế.

    Hội thảo kết thúc sáng cùng ngày./.

    Tin và ảnh: Khắc Hiếu

    • Năm phát hành
    • Đang truy cập:30
    • Hôm nay: 299
    • Tháng hiện tại: 9148
    • Tổng lượt truy cập: 22423135